Canh tân cách thức phân cấp ngân sách: Vấn đề tiết, siết chặt chi phí

Tư duy kinh tế không hài lòng kiểu cào bằng khi làm nhiều thu đa dạng và khiến ít thì luôn được trợ cấp. Cải cách phân cấp chi thu ngân sách đặt ra điều lớn, gấp rút trong thời kỳ tái cơ cấu đầu cơ công. Nhân tố này sẽ khuyến khích chức năng động, thông minh, tự chủ, khai thác các nguồn lực nguồn vốn một phương pháp có lí ở từng địa phương, tạo ra động lực phát hành bằng phẳng và vừa đủ trên phương diện Quảng Nam. Sự thay đổi này được xem là biện pháp bắt buộc. Siết chặt kỷ cương chi tiêu ngân sách, nhưng nhân tố đó chỉ hiệu quả nếu được cụ thể hóa bằng chuỗi hệ thống cách thức, chính sách và biện pháp thực thi thích hợp từng lĩnh vực, địa phương. Cần một bí quyết khiến ngân sách mới, cách tân trong phân bổ nguồn lực và quy trách nhiệm cho từng địa phương khi “bầu sữa” ngân sách ngày càng eo hẹp.

90% ĐỊA PHƯƠNG KHÔNG TỰ NUÔI NỔI MÌNH

Chỉ có Núi Thành có đủ tài năng tự bằng phẳng thu - chi. Theo chế độ phân cấp mới, cũng sẽ chỉ có thêm 3 địa phương nữa tự đảm bảo ngân sách. 14 huyện còn lại đều chẳng thể thu đủ để chi tiêu.

Cơ chế phân cấp nguồn thu - chi, định mức chi thường xuyên... luôn được đặt lên bàn nghị sự. Ảnh: T.D
Cách thức phân cấp nguồn thu - chi, định mức chi thường xuyên... luôn được đặt lên bàn nghị sự. Ảnh: T.D

Luôn thu không đủ bù chi

Ông Trằn Úc - Chủ tịch UBND thị phố Điện Bàn cho hay, qua các năm, nguồn thu trên địa bàn thị thị trấn chưa bảo đảm được bằng vận thu - chi. Trong vòng 6 năm qua, thị phố đã thu 4.925,524 tỷ đồng nhưng chỉ được lợi 2.719,943 tỷ đồng. Số chi ngân sách địa phương còn lại phải chờ ngân sách cấp trên hỗ trợ. Theo lý giải của UBND thị phố Điện Bàn, việc phân cấp thu giữa tỉnh giấc, thị thị trấn đã từng chi tiết rõ ràng. Nhưng khi số thu cấp tỉnh không đạt dự toán, thì thị phường cũng không được lưu ý phần bù hụt thu. Còn thị phố thu vượt thì phần vượt thu lại được bù trừ phần hụt thu cấp thức giấc. HĐND tỉnh và UBND tỉnh giấc thống nhất cho thị phố ứng dụng một vài định mức nổi trội để xây dựng thị thị trấn, nhưng thay vì bổ sung thêm chế độ thu - chi, lại bị điều chỉnh tỷ lệ điều tiết, đã làm năm 2014 địa phương hụt thu, giảm, giãn chi, dẫn đến không kết thúc nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước và không bảo đảm nhiệm vụ chi trong dự toán đầu năm 2015 và 2016. Ngân sách thị phố đã giảm 3 năm (2014-2016), tương ứng 61,659 tỷ đồng (do giảm 5% tỷ trọng nhân tố tiết về thuế tiêu thụ đặc biệt hàng đóng gói trong nước và 10% thuế giá trị gia tăng, thuế doanh thu doanh nghiệp hàng chế biến nội địa thu trong khoảng gần như loại hình tổ chức cho ngân sách)...

Không chỉ thị phường Điện Bàn lâm vào trạng thái thu không đủ bù chi. Độc nhất vô nhị Núi Thành nhờ tham gia sự phát hành của Thaco và phổ quát công trình trong Khu kinh tế tạo dựng Chu Lai đã có ngân sách “rủng rẻng”, thậm chí năm 2015, 2016 còn thừa đến 400 tỷ đồng. Còn lại 17 quận, đô thị, thị thị trấn (kể cả Hội An, Điện Bàn, Tam Kỳ) đều không thể tự nuôi bản thân, vẫn tiếp diễn nằm trong diện trợ cấp trong khoảng ngân sách cấp tỉnh. Đầy đủ phần đông địa phương đều có yêu cầu bức thiết để đầu cơ sản xuất nhưng nguồn lực lại nhịn nhường như chẳng thể. Ông Phan Văn Chín - Giám đốc Sở Tài chính cho hay, chi đầu cơ phát triển hay chi nhiều lần rất lớn, nhưng khá phổ thông địa phương không biết tìm đâu ra kinh phí để chi phí.

Ông Nguyễn Văn Dũng – Chủ tịch UBND thành phố Hội An đã từng “thở than”, kinh tế Hội An duy trì vận tốc phát triển hơn 10%, khách tham quan tăng gần 20% nhưng cũng đang lúng túng, không nhân thức tìm đâu ra tiền để đầu cơ cho phát triển. Ông Alăng Mai - Chủ tịch UBND thị xã Nam Giang cho rằng, những nguồn tăng thu trong khoảng các công trình cấp huyện bị rút hết về tỉnh. Ngay như thủy điện luôn bấp bênh. Năm nay Nam Giang được giao 96 tỷ đồng, nhưng 10 bốn tuần qua mới chỉ chiếm được 46 tỷ đồng. Hụt thu là yếu tố chắc chắn.

Kích thích động lực tăng trưởng

Gần như đa số huyện, thị phường, đô thị và cả HĐND thức giấc đều thống nhất chọn lựa cách thức tốt nhất cho giai đoạn 2017 - 2020 là không loại bỏ bia và ô tô thì bốn địa phương Núi Thành, Tam Kỳ, Hội An và Điện Bàn sẽ tự phẳng phiu được ngân sách. Theo phương án này, ngoài tỷ trọng điều tiết về TW 10% cho 5 sắc thuế căn bản, 14 thị xã không thể tự cân đối ngân sách sẽ ưng ý tỷ lệ điều tiết: ngân sách tỉnh giấc 45% - quận 45%. Bốn địa phương còn lại cùng Tam Kỳ, Điện Bàn sẽ có tỷ lệ ngân sách thức giấc 32% - địa phương 58%; Hội An sẽ có 23% ngân sách tỉnh - 67% địa phương và Núi Thành sẽ nhân tố tiết ngân sách thức giấc 89% và 1% ngân sách thị xã. Theo tính toán này, nếu như tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thức giấc đạt 14.150 tỷ đồng thì ngân sách cấp thị xã sẽ thừa hưởng khoảng 2.353,332 tỷ đồng và tổng chi 5.446,698 tỷ đồng, còn ngân sách chỉ bổ sung bằng vận 3.093,366 tỷ đồng. Ông Trằn Úc – Chủ toạ UBND thị xã Điện Bàn kì vọng với mức tăng bình quân như hiện tại, cùng với hình thức tăng tỷ lệ yếu tố tiết các khoản thu ngân sách trên khu vực thì phải mất vài năm nữa thị thị trấn này mới có thể bằng vận thu – chi.

Trong bối cảnh kinh tế suy giảm, một điều dễ nhìn thấy là các địa phương thường phải đương đầu với tình thế: yêu cầu chi từ ngân sách để hỗ trợ lớn mạnh càng ngày càng gian nan do nguồn thu ngày càng suy giảm. Ngân sách gian khổ không đủ để chi thì một vấn đề cần đặt ra là tự chủ khai thác nguồn lực nguồn vốn hợp lý, phát triển động lực sản xuất cân đối toàn vẹn, tạo sức bật cho mỗi địa phương. Nhưng điều này không hề dễ. Theo nhìn kiếm được của phổ quát tập đoàn điều hành, tư duy kinh tế không chấp thuận sản xuất đồng đều theo kiểu cào bằng. Thực tế phải có những địa phương đi trước, nhanh, để cung cấp, kéo theo những vùng gian khổ bứt phá. Không thể nào chấp chứng nhận tế chỉ 10% số địa phương tự bằng vận được yêu cầu chi tối thiểu và tới 90% chưa tự bằng vận được, phải nhận trợ cấp từ tỉnh giấc. “Nhân tố tiết ngân sách”, “bảo đảm sự phối hợp” giữa các địa phương là nguyên nhân để duy trì cách thức thu đa dạng nộp rộng rãi, thu ít trợ cấp phổ quát. Nhưng liệu có cách thức nào khác vừa đạt mục tiêu này, vừa tạo động lực để các địa phương cải cách, khó khăn, phát triển hay không?

NHẬN ĐỊNH - ĐÁNH GIÁ

Ông Nguyễn Ngọc Quang đãng - Chủ tịch HĐND tỉnh: “Thông minh, thay đổi, phù hợp với thực tiễn Quảng Nam”

 

So sánh nội dung thu - chi và định mức chi ngân sách thời trước với cách thức này cho thấy, có sự đổi mới, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn. Đây là cách thức khiến cho hay. Việc khiến cho rõ định mức chi thường xuyên theo cấp công ty hành chính, không phụ thuộc tham gia dân số, có địa chỉ và nội dung chi rất công bằng, giải quyết phổ thông vấn đề can hệ đến đặc thù rộng rãi địa phương mà trước đây rất khó kiểm soát.

Sự phân phối hợp lý, áp dụng tỷ trọng yếu tố tiết tầm thường cho đầy đủ 5 sắc thuế và 4 địa phương có cách thức đặc trưng là hình thức rất đúng. Một khi điều tiết, chia đều cho các sắc thuế sẽ kích thích cho địa phương nỗ lực để tăng thu. Đây là bí quyết chăm chút, thỏa mãn các yêu cầu, vấn đề kiện tạo ra, kể cả còn có kỹ năng chia sẻ rủi ro.

Định mức chi thực hiện được yêu cầu là rõ, dễ hiểu, dễ khiến, dễ nhớ, sáng tỏ, công khai, tôn trọng các đơn vị quản lý ngân sách, đảm bảo phố hội, giảm có năng lực tài chính thấp, đảm bảo phần nhiều nội dung chi. Không để sót bất cứ khoản chi nào. Nếu như thu, chi thấp hơn sẽ được bù trừ. Hợp nhất năm 2017 sẽ giữ nguyên định mức chi theo đề án đã lập. Trong quá trình điều hành, thực thi sẽ có sự vấn đề chỉnh có lí.

Ông Phan Văn Chín - Giám đốc Sở Tài chính: “Chia sẻ không may”

 

Kết quả quản lý theo chế độ phân cấp cũ cho thấy nguồn thu ngân sách nảy sinh không đồng đều giữa các địa phương. Phần nhiều số thu trên địa bàn tỉnh tập trung chủ đạo ở các địa phương như Núi Thành, Tam Kỳ, Điện Bàn, Hội An, nên các địa phương này có nguồn tăng thu, vượt thu hằng năm lớn, có nguồn lực tăng chi nhiều lần và sắp xếp cho đầu cơ sản xuất. Trái lại, các địa phương có số thu thấp, số tăng thu, vượt thu hằng năm không đáng kể, không có nhân tố kiện tăng chi, khác lạ là các quận miền núi, hằng năm ngân sách tỉnh giấc phải bằng phẳng thêm nguồn để đảm bảo nhiệm vụ chi thường xuyên không thấp hơn năm trước. Khi xây đắp tỷ trọng vấn đề tiết nguồn thu giữa các ngành ngân sách chưa lường hết tình hình hoạt động của vài công ty, dẫn tới số thu nộp ngân sách có cô động lớn ảnh hưởng tới cân đối ngân sách địa phương. Và tỷ trọng điều tiết số thu phân chia giữa các đơn vị quản lý ngân sách thành 3 đội ngũ tỷ lệ nhân tố tiết, số điều tiết cho từng cấp ngân sách không chẵn số (44%, 56%, 63%, 37%) dẫn đến khi khai triển chấp hành tính toán theo dõi phức tạp.

Chế độ phân cấp này phù hợp với phân cấp về điều hành kinh tế - phường hội, quốc phòng - an ninh và đặc điểm kinh tế, địa lý, dân cư, trình độ điều hành của từng vùng, địa phương. Sự phân cấp này nhằm san sớt ích lợi giữa các ngành ngân sách khi có tăng, vượt thu và san sẻ rủi ro khi hụt thu, đảm bảo không mất cân đối. Ngân sách thức giấc nắm các nguồn thu nhập chủ lực, thi hành các nhiệm vụ trung tâm, gấp rút, có tính lan tỏa, giải quyết các nhân tố an sinh thị trấn hội, điều hòa bằng phẳng ngân sách cho các địa phương gian nan.

Định mức năm 2017 được phân bổ tính đủ quỹ lương, kinh phí hoạt động theo quỹ lương. Trong khi còn xét đến các nhân tố đặc biệt trên từng ngành chi cho từng địa phương chi tiết. Các địa phương có đa dạng doanh nghiệp hành chính cấp xã, thôn, tổ dân phường đều có tiêu chí phân bổ, bổ sung thích hợp. Các khoản chi tương lai, an ninh quốc phòng được phân bổ theo tiêu chí cố định/tổ chức hành chính cấp huyện, thị trấn, thích hợp với nhiệm vụ chi từng lĩnh vực... Định mức lần này có lí, giải quyết được những sống sót, bất cập trong định mức phân bổ năm 2011 khi có quá phổ quát chỉ tiêu phân bổ, những bất cập phân bổ theo dân số, chưa có mục tiêu bổ sung địa phương có nhiều doanh nghiệp hành chính...

Ông Võ Hồng - Phó Chủ toạ HĐND tỉnh Quảng Nam: “Sáng tỏ ngân sách”

 

Không thể có một phương thức nào thỏa mãn cho toàn bộ các quận. Yếu tố là chọn lựa một phương thức có tính có lí, sau đó lựa chọn đặc biệt và xử lý ổn thỏa, tăng nhanh quyền chủ động, đảm bảo quyền chi thu, hạn giễu cợt thấp nhất cơ chế xin - cho. Phê chuẩn hội thảo, hầu như các địa phương đều thống nhất, chế độ phân cấp này đơn giản, dễ hiểu, dễ khiến cho. Hồ hết đều được giao ở mức tự bằng vận. Có địa chỉ cho từng địa phương tăng thu. Kích thích, tạo động lực cho các địa phương sản xuất. Các khoản chi đều rõ ràng, sáng tỏ. Thiên hướng sáng tỏ, công khai ngân sách là một mệnh lệnh.

Hiện Quảng Nam có nguồn thu nhập lớn, đa dạng hơn khá phổ thông địa phương khác. Hình thức này giải quyết được sự sáng tỏ, công khai nguồn vốn ngân sách, trở thành cuộc chuyển động để các địa phương phát triển nguồn tăng thu lớn. HĐND tỉnh giấc quyết định không ban hành bất cứ nghị quyết nào mà không có nguồn lực để chi và sẽ tính toán đến việc tạo cơ chế hợp lý điều tiết nguồn thu, không để triệt tiêu động lực phát triển của mỗi địa phương. Ví như phương thức này không hợp lý qua thực tế điều hành sẽ tiếp tục điều chỉnh, hướng tới sự sáng tỏ ngân sách. Ngân sách tới đâu, bằng phẳng tới đó. Địa phương sẽ xây đắp dự toán hàng năm trong gói ngân sách được chuẩn y.

CHỌN PHƯƠNG ÁN HỢP LÝ

Chẳng thể thỏa mãn toàn bộ đòi hỏi của từng địa phương hiếm hoi. Lựa chọn một cách thức lưỡng toàn trước bài toán ngân sách eo hẹp với phương thức thay đổi, sáng tạo là cách thức khiến cho của Quảng Nam.

Đổi mới

Mệnh lệnh tăng thu, giảm chi, siết kỷ luật ngân sách đã được đặt lên bàn nghị sự. Quảng Nam đã quyết định đưa ra một phương thức phân cấp nguồn thu nhập, nhiệm vụ chi và định mức chi nhiều lần được cho là lưỡng toàn trước bài toán ngân sách hạn hẹp. Theo phương án này, việc phân cấp được chấp hành theo đúng Luật Ngân sách nhà nước năm 2015. Các nguồn thu ngân sách địa phương được hưởng 100% sẽ phân cấp cho ngân sách cấp tỉnh, huyện, phường theo phân cấp điều hành. Các nguồn thu trong khoảng thuế tài nguyên, cấp quyền khai thác tài nguyên do thức giấc cấp phép, tiền cho thuê, bán nhà thuộc sở hữu nhà nước, kể cả tiền dùng đất do cấp thức giấc điều hành đã được phân cấp cho ngân sách cấp huyện hưởng 100%. Các khoản thu phân phối giữa các ngành ngân sách (TW, thức giấc, quận, phố) sẽ bao gồm thuế trị giá ngày càng tăng, thuế doanh thu tổ chức, thuế thu nhập tư nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế kiểm soát an ninh không gian.

 

Phân cấp nhiệm vụ chi cũng đã theo một hướng hăng hái hơn. Các nhiệm vụ chi đều phân cấp cho ngân sách cấp thức giấc, quận, thị trấn. Điểm mới nhất là năm 2017 đã phân cấp cho cấp phường nhiệm vụ chi về tương lai y tế, hoạt động kiểm soát an ninh không gian. Đây là nhân tố mà phân cấp giai đoạn 2011 – 2016 chưa chấp hành được.

Hệ thống định mức phân bổ chi nhiều lần ngân sách nhà nước phải đảm bảo góp phần thực hiện các tiêu chí, nhiệm vụ của kế hoạch sản xuất kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh. Ưu tiên sắp xếp kinh phí cho những ngành nghề quan trọng (giáo dục, huấn luyện, dạy nghề, công nghệ, công nghệ...), vùng cao, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc ít người và vồ cập tới vùng trung tâm, động lực của tỉnh giấc. Một nhân tố cần thiết được đặt ra là bảo đảm phẳng phiu chi nhiều lần trong phạm vi nguồn ngân sách đã được TW phân bổ. Theo kế hoạch này, nhiệm vụ chi nhiều lần của ngân sách chủ yếu là phục vụ hoạt động của bộ máy quản lý hành chính và một vài nhiệm vụ chi tương lai. Vì vậy, định mức dự toán chi nhiều lần năm 2017 sẽ được phân bố theo các mục tiêu: công ty hành chính, biên chế giễu, quỹ lương bổng cấu kết với dân số. Cụ thể, theo biên chế nhạo của cấp thẩm quyền giao, có mặt tại thời điểm 30.9.2016, quỹ lương lậu được xác định theo quỹ lương thực tiễn trong báo cáo lương bổng năm 2016 (đến 30.9.2016) theo mức lương cơ sở vật chất 1.210.000 đồng, bổ sung nâng lương định kỳ bằng 1/3 số công phu thực tiễn với hệ số nâng lương 0,33, kể các khoản phụ cấp và các khoản đóng góp theo luật pháp và cho 244 thị trấn, xã, đô thị với 1.718 thôn, tổ dân thị trấn.

Xin giảm ấn định nguồn thu nhập và tăng chi

Gần như các chỉ đạo 18 địa phương đều thống nhất với cơ chế phân cấp được cho là đã giải quyết được những khuyết điểm của quá trình trước duyệt hai cuộc hội thảo ngày 16 và 17.11. Định mức này đã bao quát hết các phần thu, chi dịch vụ quản lý hành chính, phân bổ theo quỹ lương và theo tiêu chí biên nhạo báng. Đương nhiên cũng có ý kiến muốn UBND thức giấc “giảm sút” phần ấn định thu và tăng chi thêm cho các địa phương. Ông Đỗ Tài - Bí thư Quận ủy, Chủ tịch HĐND quận Đông Giang - nghĩ là, chưa có sự phân cấp mạnh nguồn thu nhập về cho quận. Các khoản thu lớn đều tập trung cho ngân sách TW, tỉnh giấc, chưa có tính hỗ trợ cho các thị xã miền núi, giúp cho các huyện có vượt thu chủ động trong quản lý ngân sách. Cách thức xin – cho vẫn sinh tồn. Nếu không thay đổi, sẽ lại dẫn đến giống như giai đoạn 2011 – 2016, khi thu ngân sách tỉnh giấc hàng năm đều có số vượt thu cao trên cả ngàn tỷ, nhưng các thị xã miền núi gian truân lắm mới đạt dự toán giao. Ví như có vượt thì con số không cao. Miền núi đã khó khăn lại càng gian khổ hơn. Ông Tài đề xuất cần tính toán, dành đầu tiên tỷ trọng vấn đề tiết ngân sách tỉnh giấc 10%, còn thị xã 90%, thì hàng năm miền núi mới có tăng thu để đầu tư thêm kết cấu cơ sở, giảm sút cách thức xin cho. Dường như, năm 2016, thức giấc giao thu khác ngân sách 1,8 tỷ đồng, nhưng Đông Giang chỉ nhận được 760 triệu đồng, không đạt dự toán. Năm 2017 số giao dự kiến 1,1 tỷ đồng. Nguồn thu nhập này chủ đạo từ lâm sản tịch kí, thu phạt bình yên giao thông và thu phạt hành chính. Đông Giang không có nguồn thu nhập khác để bảo đảm số thu ấy, nên cần tỉnh giấc tính lại số thu thực tế. Gỗ khai thác phi pháp không còn để bắt thì... không thể tăng nhận được!

Định mức phân bổ ngân sách thấp, chưa vô tư trong phân bổ chi hoạt động hành chính hay hệ số phân chia, kinh phí xây cất thị chính… là những vấn đề được các địa phương đề cập phổ quát nhất. Ông Huỳnh Thạch - Phó Chủ tịch HĐND huyện Thăng Bình đòi hỏi cần nghiên cứu cho từng doanh nghiệp cụ thể. Đơn vị tại địa phương đóng mức cao nhất là 10 triệu tiền việt, chưa bao giờ có mức thu hơn 50 triệu đồng. Thu thuế rất gian truân. Không đòi hỏi yên cầu cách thức riêng, nhưng hãy xem lại hệ số phân chia giữa các ngành, căn cứ hệ số lương để chi hoạt động hành chính là điều không ổn.

Theo ông Phan Văn Chín - Giám đốc Sở Tài chính, phân cấp thu - chi nói dễ, nhưng khiến rất không dễ dàng. Định mức phân bổ ngân sách đều theo Luật Ngân sách, nhưng hiện tại chưa có thông tư, nghị định hướng dẫn. Các địa phương ở Quảng Nam không tương đồng. Chẳng thể nào thi hành được việc bao quát hay đáp ứng hết mọi đòi hỏi của từng địa phương riêng lẻ. Từ năm 2017, Quảng Nam phải điều tiết ngân sách về TW. Sẽ không còn những khoản trợ cấp nữa. Nguồn lực bị chia sẻ rất lớn nhưng chi hành chính tiếp diễn ngày càng tăng. Ngân sách chỉ còn cách tăng thu để bù đắp. chậm tiến độ cũng là gian khổ mà ngành nghề vốn đầu tư đang gặp mặt phải!

Thực hiện chuyên đề: TRỊNH DŨNG

.


Xem thêm: váy ngủ màu hồ
Share on Google Plus
    Blogger Comment
    Facebook Comment

0 nhận xét:

Đăng nhận xét