Ẩm thực xứ Quảng - một nét văn hóa đặc thù

Ẩm thực xứ Quảng mang trong bản thân mình nét đặc biệt văn hóa và cả lịch sử của vùng đất, loài người.  

Không cần phải đến những ngày tết, người Quảng Nam mới tậu cho mình những món ngon. Món ăn xứ Quảng từ xưa tới nay đã nổi tiếng xa gần, ngay cả “lối thưởng thức của người xứ Quảng, Đàng Trong ngay từ thế kỷ 17 đã rất cường thịnh soạn và ngon miệng. Xứ này, là vùng đất phong lưu về sản vật, đa dạng về không gian sinh thái và tập quán ẩm thực. Xứ này lại sớm có quá trình mở cửa giao lưu tiếp xúc với bên ngoài nên các thế hệ dân cư Quảng Nam đã từng bước tích tạo nên nếp ẩm thực khá giàu sang, mang đa dạng sắc thái lạ mắt” – như nhà nghiên cứu Trằn Văn An san sẻ. Ăn một món ăn, không chỉ là thưởng thức mùi vị vật chất của món ăn đó, mà còn thưởng thức cả trị giá tinh thần ẩn chứa trong từng nguyên liệu, gia vị, công thức pha nhạo báng. Thưởng thức còn là một phạm trù văn hóa. Thưởng thức không chỉ dựa vào vào những nhân tố kiện tự nhiên mà còn chịu tác động bởi những nhân tố về phong tục tập quán và tôn giáo, góp phần tạo nên văn hóa của một dân tộc hay một địa phương. ngừng thi côngĐây là văn hóa ẩm thực. Mỗi vùng đất có một nét ẩm thực riêng, góp phần tạo nên một dung mạo văn hóa đặc thù. Theo nhà phân tích Vũ Ngọc Khánh: “Cách ăn là phương pháp sống, là phiên bản sắc văn hóa… ”.

Phơi bánh tráng quê. Ảnh: L.T.K

Văn hóa ẩm thực Quảng Nam càng bộc lộ rõ những nét văn hóa đặc trưng của loài người, vùng đất. Nó vừa biểu hiện cung phương pháp ngon, lạ, sang ở một vài món, nhưng quan trọng nhất vẫn là tính thực chất, trước tiên là no và đủ chất. Yếu tố “chặt to kho mặn” trong ẩm thực – và cả tính tình người Quảng đã được phổ quát nhà văn hóa nhắc đến. Cư dân xứ Quảng đã kết nạp và chọn lọc những yếu tố văn hóa ẩm từ thực mọi nơi để tạo nên những món ăn đặc biệt mang phiên bản sắc riêng của địa phương. Bí quyết nấu nướng, cách thức ăn uống khá dễ chơi, chân chất, không ưa thích cơ chế, cầu kỳ, không khoa trương, chẳng khắt khe thậm chí rất bình dân mà giữ được nét cổ xưa sinh tồn mấy trăm năm ở đây. Nói tới ẩm thực Quảng Nam, thì có thể lấy món mỳ Quảng làm cho một đặc trưng. Đây là món ăn thông thường khắp làng quê Quảng Nam bởi sự dân gian hấp dẫn, nó không chỉ thuần tuý là món ăn mà còn mang trong bản thân mình hương vị, niềm kiêu hãnh của cả một vùng đất. Bởi, rộng rãi món ăn của xứ Quảng mang đậm dấu ấn và lưu giữ cả hơi thở của những lớp cha ông tạo dựng cõi về phương Nam. chậm tiến độ là những món ăn dễ khiến, lại no bụng, mà dễ mang theo trên bước tuyến phố của những lưu dân, như mỳ Quảng, bánh tét, mắm…

Và vùng đất Quảng Nam hiện thời có đủ đầy thức vị lẫn nhân tố kiện để những món ngon cất cánh. Mỳ Quảng cũng đã dăm bảy loại nhưn. Muốn mỳ gà thì có gà đá, gà trứng non, gà sả, gà ta. Cả ếch, lươn, cá tràu cũng làm cho nên được tô mỳ Quảng, huống gì tôm giết mổ đã nên tên bấy lâu. Chưa kể, bánh tráng giết heo giờ cũng phải gắn mác bánh tráng Đại Lộc, làm thịt heo vùng cao… Rồi phải nhắc đến các món cao lầu Hội An, bê thui Cầu Mống (Điện Bàn), cơm gà (Tam Kỳ),  gà tre đèo Le, phở sắn Quế Sơn… Đó là còn thiếu các món bình dân như bánh xèo, bánh bèo, hến trộn, mít non cá chuồn... Tại các huyện miền núi, các món ăn của bà con đồng bào vùng cao trên dải đất đại ngàn Trường Sơn cũng rất hấp dẫn với du khách như cơm lam, bánh quoát, bánh sừng trâu, mối đất, thân phụ̀ rá...  Mỗi món ăn là một câu chuyện, thậm chí còn là một truyền thuyết, ở đó kết tinh tinh hoa của cả một nền văn hóa truyền thống lâu đời và giàu sang. “Ông phụ vương ta có câu “món ngon nhớ lâu”, cho nên có không ít người đã vượt quãng đường rất xa, xếp hàng thật lâu chỉ để ăn món ăn bản thân mình mong ước và yêu thích. Hương vị hoàn hảo của món ăn là một chất gây nghiện, thôi thúc người ta phải quay lại để nếm, để có cảm về hương vị, gia vị của món ăn ấy một lần nữa. Mà phải ăn tại chính miền đất sản sinh ra món ăn đó, tại chính nhà hàng với sườn cảnh xung quanh như thế và phải đúng hương vị như thế. Hơn cả ăn uống, ẩm thực chính là một sự trải nghiệm làm cho ta nhớ mãi”, như san sẻ của một chủ sở hữu nhà hàng Việt nhiều người biết đến phường Hội.

Tuy phong lưu tương tự, nhưng ẩm thực xứ Quảng vẫn chưa đủ “sức mạnh” để biến thành điểm nổi bật lôi cuốn của vùng đất. Tại sao? Thắc mắc để ngỏ cho ngành nghề du lịch...

TÂM THƯ - XUÂN HIỀN

.

Có thể bạn quan tâm: váy ngủ lenva

Share on Google Plus