Susan Sontag tên thật là Susan Rosenblatt, sinh ngày 16/1/1933 tại New York, lớn lên ở Tucson và Los Angeles (Mỹ). Mẹ bà là giáo viên tiểu học còn phụ thân là thương gia mua sắm đồ lông thú nhưng đã mệnh chung khi Sontag mới 5 tuổi.
Trong khoảng khi 3 tuổi, Sontag đã thích sách. Tiểu thuyết đầu tiên gây xúc động với Sontag là cuốn ‘Những người khốn khổ’ của Victor Hugo. Từ đó, chữ nghĩa ăn tham gia máu bà. Sontag còn nhớ, hồi 8-9 tuổi, bà thường nằm trên giường, ngắm không chán cái kệ sách ‘giống như tôi nhìn những người bạn thân vậy’. Với bà, ‘xem một quyển sách cũng gần giống bước xuyên tấm gương, tôi có thể đi khắp nơi, mỗi quyển sách là một cánh cửa dẫn đến một vương quốc”. Bà mê sách tới nỗi năm 14 tuổi, sau khi đọc kết thúc tuyệt tác "The Magic Mountain" (Núi thần) của Thomas Mann, Sontag ‘chẳng thể xa quyển sách và do đó tôi đọc lại trong khoảng đầu, đọc to, mỗi đêm một chương’.
Sách đúng là khiếp sợ của Susan Sontag. Cô gái gầy Sontag 15 tuổi là bạn đọc nhẵn mặt của hiệu sách Pickwick trên đại lộ Hollywood và từng bị mẹ mắng rằng nếu như ‘tiếp diễn ấp ủ sách suốt ngày như thế này, con sẽ chẳng bao giờ có chồng cả!’.
 |
| Văn sĩ Susan Sontag thời trẻ. Bà có niềm đam mê sách khác biệt từ thuở nhỏ tuổi. |
Susan Sontag ra trường Trung học North Hollywood, sau đó học 4 trường đại học (California-Berkeley, Chicago, Harvard và Oxford). Năm 1950, khi mới 17 tuổi, vừa vào Đại học Chicago, bà cảm mến với giảng sư trẻ Philip Rieff, 28 tuổi và kết hôn ngay sau đó. Nhì năm sau, ở tuổi 19, Sontag sinh nam nhi đầu lòng. 9 năm sau khi kết duyên, vợ chồng bà chia tay nhau và kể từ đó, Sontag không bao giờ tái hôn nữa.
Năm 26 tuổi, Susan Sontag đến New York dạy triết tôn giáo tại Đại học Columbia. Từ niềm mê mẩn sách, bà biến thành cây bút bình luận văn chương, viết về Albert Camus, Simone Weil, Jean-Luc Godard, Kenneth Anger, Jasper Johns...
Tác phẩm đầu tay của Susan Sontag được xuất bản năm 1963, sau đó bà rạng ngời trên văn tập thể với công trình ‘Notes on Camp’ ra đời cách đây hơn 50 năm. Cho tới cuối đời, Sontag đã sáng tác 17 tiểu thuyết và truyện ngắn được dịch sang 32 thứ tiếng nhưng bà được đánh giá cao nhất nhờ các bài tiểu luận vừa mới mẻ về cách nhìn, vừa thâm thúy về ý nghĩ đó. Bà là cây bút bình luận tạp chí lý tưởng, với những quan điểm sắc sảo về đủ ngành nghề, từ chụp ảnh, mỹ học, kịch nghệ, vũ đạo tới phê bình văn chương. ‘Tôi không nhân thức liệu có một trí thức nào lại có tư duy minh bạch, có khả năng liên tưởng, kết hợp, so sánh cao như Susan Sontag’- nhà văn Mexico nổi danh Carlos Fuentes có lần nhận xét.
 |
| Tới cuối đời, bà là tác giả của 17 tiểu thuyết và truyện ngắn được dịch ra 32 thứ tiếng, không những thế là các bài tiểu luận, bình luận lý tưởng. |
Công trình ‘In America’ giành giải thưởng Sách nước nhà của Mỹ vào năm 2000 kế bên các công trình nhiều người biết đến khác như "The Benefactor", "Death Kit", "The Volcano Lover" cùng 13 tập sách truyện ngắn tổng hợp và kí sự nhân vật.
Năm 2003, Susan Sontag là một trong những nhà văn và trí thức Mỹ đầu tiên được được Hội Các nhà bán sách Đức trao Giải thưởng Hòa bình một giải thưởng văn chương cao cả của Đức tại Quán ăn sách Frankfurt.
Năm 1977, trong nhật ký của bản thân, Susan Sontag đã cho thấy nguyên lý làm cho việc rất đáng ngưỡng mộ của mình. Nhật ký có đoạn: ‘Bắt đầu trong khoảng mai sau, giả dụ không thi hành được trong khoảng bữa nay: Thức dậy trước 8 giờ (Có thể phá vỡ lẽ nguyên tắc này mỗi tuần 1 lần); Dùng bữa trưa chỉ với Roger (Không đi ra ngoài ăn trưa, có thể phá tan vỡ quy tắc này mỗi tuần 2 lần; Viết trong máy tính xách tay mỗi ngày; Sẽ nói với đại chúng đừng gọi tham gia buổi sáng hoặc không tư vấn máy tính bảng; Nỗ lực giới hạn thời điểm đọc sách vào buổi tối (Tôi đọc quá phổ quát); Sẽ trả lời thư mỗi tuần 1 lần’.
Sau đó, trong một cuộc phỏng vấn ở Paris gần 2 thập kỷ sau đó, Susan Sontag kể cụ thể hơn về lề thói của bản thân: ‘Tôi viết bằng cây bút yêu mến trên giấy tiến thưởng hoặc trắng. Tôi thích sự chậm rãi rãi của việc viết tay sau đó gõ lại, biên tập trên máy tấn công chữ, cho tới khi cảm thấy tốt nhất. Cho đến khi có máy tính, tôi viết lại 2-3 lần từng đoạn một trước khi đánh máy. Tôi viết trong những bất định lớn. Tôi viết khi sức ép tàng trữ. Tôi không đi ra ngoài, đa số thời điểm tôi quên ăn và ngủ rất ít. Cách làm cho việc vô kỷ luật ấy làm cho tôi không sung mãn nhưng tôi không thân mật đến điều đó’.
Hình như nhà văn, nhà bình luận, nhà biên kịch… nổi tiếng, Susan Sontag còn là nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng nhân loại. Dành thế cuộc văn nghiệp của bản thân chuyển động giữa châu Âu và Mỹ, Sontag đã sử dụng ngòi bút của chính mình đấu tranh cho tương lai chính trị. Tác phẩm sàn diễn được nhớ tới đa dạng nhất của bà là ‘Waiting for Godot’ được dựng năm 1993 tại thị trấn Sarajevo, Bosnia lúc đó đang còn bị vây hãm. Bà đã ở đó trong khoảng năm 1993 đến 1996 để kêu gọi sự can thiệp quốc tế.
 |
| Sontag còn là nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng. Bà đã tới Thủ đô năm 1968 để báo cáo phản đối trận chiến tranh ở đế quốc Mỹ ở vn. |
Bà là một trong những nhà văn đứng về phía quần chúng. # vn trong cuộc chiến tranh chống Mỹ những năm 1960. Những bài viết của bà về trận chiến tranh bất chính của Mỹ ở Việt Nam đã gây tiếng vang lớn không chỉ trong giới trí thức mà còn cả quả đât. Tháng 5/1968, thời điểm bom đạn Mỹ ác nghiệt liệt nhất, bà đã đến thăm Hà Nội để cùng dân chúng vietnam tranh đấu và để lại câu nói ‘Quân da trắng là ung độc của lịch sử trái đất’ gây chấn động.
Bên cạnh đó, Susan Sontag không ngần ngại thông báo chống chiến tranh và các cuộc xung đột từ chế độ của Israel trên bờ cõi Palestine tới việc Serbia ném bom vào Sarajevo với thái độ chính trực, rẽ ròi.
Sau phổ thông năm đương đầu với căn bệnh ung thư, Susan Sontag mệnh chung vào ngày 28/12/2004.
 |
| Bà từng giành giải thưởng Sách quốc gia của Mỹ và Giải thưởng Hòa bình của Hội Các nhà bán sách Đức. |
HN (tổng thích hợp)
Người công lao/Tuổi xanh/VnExpress
Xem tại: váy ngủ gợi cảm vera
0 nhận xét:
Đăng nhận xét