Tôi lần đầu tiên trong khoảng một nông thôn Điện Bàn ra Đà Nẵng tham gia năm 1965. Xuống những nơi công cộng chợ Cồn, tôi đi thẳng về nhà dì ruột tôi, nằm trong con hẻm các con phố Hoàng Diệu, gần khu cư xá kiệt 7. Con đường này ngày xưa mang tên một sĩ quan không quân Pháp gốc Việt là Đỗ Hữu Vị. Ông này chừng như chết trong Thế chiến thứ nhất. Sau Hiệp nghị Giơ-ne-vơ năm 1954, chính quyền Ngô Đình Diệm đổi thành Hoàng Diệu cho tới hiện nay. Khoảng năm 1965, là tuyến đường nhựa cấp phối, hai bên lề toàn cát và những cây xà cừ hoành tráng. Bầy đàn chúng tôi tựa vào những gốc cây ấy để chơi trò “tấn công giặc giả”.
 |
| Mini Cồn xưa. |
Tôi đi học ban ngày, đêm hôm phụ việc cho tiệm phở, mì bò viên Thái Ngư, của một người chú bên bà nội. Trên phố đẩy xe phở hướng về chợ Cồn mỗi chiều, đến bót cảnh sát Hoàng Diệu và hãng nhuộm Đặng Mỹ Châu ngay ngã tư, có ba lối đi. Phần các con phố Hoàng Diệu bám sát bờ thành của nghĩa trủng Phước Ninh, sau này là nhà thi đấu Nguyễn Tri Phương ở phía đông để dẫn về Ngã Năm. Các con phố về phía Thức giấc hội Phật giáo và chợ Cồn nguyên là trục đường Sabiella được đổi thành Ông Ích Khiêm từ 1955 và các con phố ở giữa là Triệu Nữ Vương mà trước đó người Pháp đặt tên là Labbée, hoàn toàn chỉ mới lát đá. Lúc đó, các con phố trong khoảng chùa Tỉnh giấc hội đến trường Sao Mai chưa có tên là Lê Đình Dương như bây chừ và là các con phố đất, hai bên nhà tôn lụp xụp…
Đi trên đường Ông Ích Khiêm khi gần tới chợ Cồn, phải vượt qua con đường sắt, ngày nay đã bị dỡ túa và làm cho thành các con phố phố mang tên Nguyễn Hoàng. Tham gia năm 1965, nhiều khi vẫn còn những chuyến tàu hàng chạy qua đây để ra Hoa phượng đỏ Tiên Sa hoặc tham gia trường bay. Nhưng tuyệt hảo nhất vì đây là manh mối của một trong những ổ ăn chơi trụy lạc của Đà Nẵng mang tên xóm Con đường Rầy, luôn sôi động những sắc áo bộ đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa cùng những ả bán phấn; nhiều khi có những vụ nổ lựu đạn hoặc bắn nhau vì giành gái!... Một lần tham gia giữa khuya khi đẩy xe phở quay về, ngang qua Tuyến đường Rầy, tôi đã bị giật chiếc mũ nỉ vừa mới sắm từ dành dụm số tiền lẻ của đối tượng mua hàng quán phở Thái Ngư cho hàng đêm. Hồi ấy những vụ cướp giật chỉ đơn giản là vậy, nhưng… vô phước lại rơi vào một đứa trẻ thơ nghèo như tôi!
Từ Đường Rầy đến chợ Cồn, trong suốt phổ biến năm trong khoảng khoảng 1973 tới 1985, nghĩa là trước phóng thích và đổi mới, là đoạn đường bày hết ra những gì của kinh tế Đà Nẵng. Nếu như từ 1973 tới 1975 là nơi người ta bày bán những gì có trong nhà để đắp đổi một nền kinh tế gian truân của cuối trận chiến tranh, thì sau 1975 được gọi một cái tên không còn che đậy: chợ Trời! Trong khoảng quần áo, quân trang cách thức cũ, khí cụ mái nhà, cọc ấp ý tưởnrg, kẽm gai đến phụ tùng xe máy, xe đạp, ô tô cũ và cả đồ đánh cắp.
Ngã tư Quán ăn Cồn
Quán ăn phở, mì bò viên Thái Ngư của chú tôi bày bán từ 5 giờ chiều tới 12 giờ đêm ngay trước hiệu sách Văn Hóa, nhìn qua ki-ốt cà phê Xướng bên phía chợ Cồn, xéo chút nữa trên phố Khải Định (tức các con phố Edouard de L’Horlet được đổi thành các con phố Khải Định tham gia năm 1954) là chiếc cổng chợ xây dựng theo lối cải cách giữa kiến trúc cổ và kiến trúc Pháp cao vòi vọi. Trước năm 1946, phụ thân tôi thường kể đây là cái cồn đất rộng khoảng hơn 2 héc ta nằm trước Kho Đạn. Không có các con phố lên cồn nhưng có hàng trăm lối mòn bởi những bước chân dân cư ở gần lên đó trồng rau hoặc đi băng qua. Trên cồn không có cây cao, nhưng phổ thông bụi rậm. Cái nhà vệ sinh lộ thiên không nhân thức do khách hàng nào làm cho. Có nhẽ việc sinh ra khu vui chơi trong khoảng Huế tham gia, Quảng Nam ra ở khu vực này đã sản xuất một cái chợ trên cồn đất ấy và dân dã tự đặt tên là chợ Cồn tồn tại tới nay chăng!
 |
| Siêu thị Cồn nay. |
Ngã tư Hàng quán Cồn, chỉ một đoạn trên phố Khải Định đã có nhị hiệu sách nổi tiếng là Văn Hóa và Ngày Mới bán các loại sách báo từ Sài Gòn chở ra và công cụ sinh viên, siêu thị mà chủ nhân là nhị mái nhà người Huế. Bên cửa hàng Cồn, bao quanh các nhà lồng thành lập cửa ra nhị con đường Khải Định (nay là Ông Ích Khiêm) và Hùng Vương (tên cũ là Rue de la République) là nơi buôn bán của các thương buôn tạp hóa, hiệu quà lớn ở Đà Nẵng. Một trong các ki-ốt nhiều người biết đến và đa dạng kỷ niệm với tôi chính là hiệu cà phê Xướng. Ở đây tập kết mỗi sáng hầu như phần nhiều yếu tố viên chức, lái xe, thợ thuyền… tới uống cà phê, ăn sáng. Cà phê pha trong những bao vải gọi là cà phê bít-tất, cố nhiên những bình thủy tinh đựng bánh tiêu, bánh cừu trên bàn. Phía góc chéo bên kia gần khu gia binh là một vài quầy bán đồ ăn, thức uống, nhưng nổi tiếng đến ngày nay là quầy bánh mì ông Tý, luôn thú vị đồng đội học trò nhỏ xíu bởi nhị nguyên do: chả do tự tay ông Tý làm thơm ngon, sạch sẽ, không bỏ phèn sa và người nào tìm nửa ổ cũng bán. Nghe rằng con cái ông Tý hiện nay đều đã đạt được mục tiêu và nhãn hàng ấy hiện thời vẫn sống sót và ăn khách ở phổ thông điểm khắp đô thị, nhất là khi các loại thực phẩm có hóa chất hay tẩm phèn sa nguy nan ngày càng phổ quát hiện nay…
Rộng rãi năm sau, cho đến ngày thay đổi, chợ Cồn được xây đắp lại cao tầng và đổi tên thành Trọng tâm Thương nghiệp Đà Nẵng, nhưng rồi phải trở lại tên cũ vì nhiều quan niệm không đồng tình của tiểu thương.
TRƯƠNG ĐIỆN THẮNG
.
Đọc thêm: váy ngủ liền
0 nhận xét:
Đăng nhận xét